Ochrona PESEL – zadbaj o bezpieczeństwo danych osobowych w swoim związku!

Ochrona danych osobowych w związku

Pierwsza fala ekscytacji związanej z RODO minęła i… poza dodatkowymi okienkami do zamknięcia na stronach niewiele się zmieniło. Temat ochrony danych osobowych w ostatnim czasie, mimo że wyjątkowo gorący, ciągle ukazywany jest od strony medialnych newsów dotyczących „wycieków” pokroju Cambridge Analytica. Pomija się natomiast kwestię podstawowej ochrony, na przykład ochrony numeru PESEL.

RODO i skandal wokół Facebooka oraz Cambridge Analytica znacząco zwiększyły presję na podmioty gospodarcze w kwestii ochrony danych osobowych. Słusznie oczekujemy od administratorów naszych danych, by zajęli się bezpieczeństwem informacji, które o nas posiadają, ale czy sami odpowiednio o nie dbamy? Czy wiedząc, że wprowadzane przez firmy środki ostrożności zawodzą, nie powinniśmy podjąć dodatkowych działań na własną rękę? I czy nie powinniśmy przywiązywać większej uwagi, gdy decydujemy się ujawnić nasze dane zewnętrznym podmiotom?

Ochrona danych w związku to dodatkowa odpowiedzialność partnerów wobec siebie nawzajem. Szczególnie mocno wzrasta ona wówczas, gdy oboje są odpowiedzialni za bezpieczeństwo danych swojego potomstwa.

Bezprawne pożyczki to prawdziwa plaga

Według statystyk, które podał Związek Banków Polskich w swoim raporcie, w latach 2008 – 2016 średnia dzienna wartość wyłudzenia kredytów wynosiła ponad 1 000 000 zł, a rekordowa próba wyłudzenia wyniosła 25 milionów! W samym 2016 roku miało miejsce 6 256 prób wyłudzeń, sięgających swoją wartością ponad 296 mln zł.

W 2016 w Polsce zastrzeżono aż 137 tys. dokumentów! Nie wszyscy są jednak w pełni świadomi faktu, że wcale nie trzeba utracić typowych nośników danych osobowych, by ktoś bez Waszej wiedzy zaciągnął finansowe zobowiązania w Waszym imieniu. Wycieki PESEL, lekkomyślność w dysponowaniu swoimi danymi albo pech i wykorzystanie przez osoby trzecie numeru z generatora PESEL – to jedne z wielu możliwości, dzięki którym ktoś może stać się posiadaczem Waszych danych.

Ochrona PESEL

Kwitnący w Polsce rynek kredytów i pożyczek, a wraz z nim rosnąca skala wyłudzeń, zwróciły uwagę regulatorów tego rynku na potrzebę zwiększenia stopnia zabezpieczeń w zakresie danych osobowych, tak, by tylko osoby uprawnione mogły korzystać z usług instytucji finansowych.

Ostatecznie pod patronatem Krajowego Rejestru Długów powstała platforma, umożliwiająca monitorowanie zapytań dotyczących wypłacalności naszej osoby. Nie jest to jednak jedyne rozwiązanie mające chronić numer PESEL. Poniżej opisuję dostępne rozwiązania wraz z ich zaletami i wadami.

CHRONPESEL.PL

Rozwiązanie płatne – 7,90 zł za miesiąc. Dostarczane jest przez Kaczmarski Group w ramach współpracy z Krajowym Rejestrem Długów. Zabezpieczenie danych opiera się o system powiadomień dla użytkownika, które dostarczają informacji za pomocą wybranych kanałów informacji (SMS, e-mail), gdy dowolny podmiot wyszuka w bazie KRD BIG S.A. naszą osobę lub dokona edycji w bazie posługując się naszymi danymi. Zgłoszenie do korzystania z platformy Chroń PESEL odbywa się poprzez złożenie wniosku i weryfikację za pomocą skanu Waszego dowodu osobistego.

Schemat działania systemu Chroń PESEL
Schemat działania systemu Chroń PESEL (https://chronpesel.pl/Uslugi)

Platforma Chroń PESEL nie chroni bezpośrednio przed wyłudzeniem pożyczki, ale dzięki informacji w czasie rzeczywistym pozwala na zablokowanie transakcji oraz powiadomienia policji. Skuteczność tego rozwiązania zależy niestety od czasu Waszej reakcji. Kontakt z podmiotem udzielającym usługi bądź pożyczki spoczywa na Was i to Wy musicie zadbać o podjęcie odpowiednich kroków po otrzymaniu alertu. Platforma aktualnie oferuje również darmową pomoc prawną w ramach wykupionego abonamentu.

Brak aktywnej ochrony prewencyjnej, której działanie nie byłoby zależne od naszej ingerencji w moim odczuciu wyklucza to rozwiązanie jako dobry sposób zabezpieczenia się przed wzięciem kredytu z użyciem naszych danych. Oczekiwałbym lepszego sposobu ochrony naszych danych od usługi, która jest płatna, ale pochylmy się jeszcze przez chwilę nad dodatkowymi możliwościami, otrzymywanymi w pakiecie wraz z systemem powiadomień, zgodnie z informacjami zaprezentowanymi na stronie.

Dodatkowe usługi mogą się okazać całkiem przydatne, zwłaszcza możliwość sprawdzenia, znajdujemy się w Krajowym Rejestrze Dłużników. Osoby fizyczne, mające problemy związane z wyegzekwowaniem od pracodawcy pensji czy zasądzonych alimentów od małżonka może również zainteresować możliwość dopisania dłużników do KRD.

Dla osób, które zastanawiają się nad dokonaniem zakupów kosztownej usługi lub produktu, przydatną opcję stanowi z kolei możliwość weryfikacji i monitorowania wiarygodności firmy. Usługa nie jest kosztowna, a dodatkowe korzyści mogą okazać się przydatne. Podtrzymuję jednak swoje zdanie, że ochrona danych w tym wypadku nie jest wystarczająca.

ALERTY BIK

Bardzo podobnym rozwiązaniem do Chroń PESEL jest to oferowane przez Biuro Informacji Kredytowej – Alerty BIK. Zasada działania jest bardzo podobna to tej opisanej powyżej – w przypadku wykonania zapytania do bazy BIK i/lub bazy Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor z użyciem naszych danych w czasie rzeczywistym zostaniecie o tym poinformowani za pomocą SMSa i e-maila. BIK oferuje dwa pakiety.

Dostępne pakiety ochrony Alerty BIK
Pakiety w ramach Alertów BIK (https://www.bik.pl/klienci-indywidualni/alerty-bik)

O ile pierwszy pakiet zawiera tylko alerty, o tyle drugi oferuje dodatkowe możliwości:

  • 12 raportów BIK,
  • wskaźnik BIK informujący o naszym statusie w bazie BIK,
  • możliwość zastrzegania dokumentów tożsamości.

Ponownie nie mamy tutaj do czynienia z prewencyjną ochroną, zapobiegającą zmaterializowaniu się ryzyka wyłudzenia kredytu. Jest to standardowy system powiadomień, którego krytykę przedstawiłem już wyżej. W porównaniu z usługą oferowaną przez KRD usługa BIK wypada taniej przy pakiecie podstawowym.

BEZPIECZNYPESEL.PL

W przeciwieństwie do wcześniejszych rozwiązań, Bezpieczny PESEL jest w pełni darmowy. Usługa zabezpieczenia Waszego numeru PESEL oparta jest na Platformie Wymiany Informacji Pożyczkowej obsługiwanej przed CRIF, do której przynależność dla instytucji pożyczkowych i kredytowych jest dobrowolna (lista uczestników PWIP).

Zgłoszenie do systemu wygląda podobnie jak w przypadku wcześniejszego rozwiązania i polega na wypełnieniu formularza oraz potwierdzeniu tożsamości za pomocą skanu dowodu osobistego. Patronat nad inicjatywą sprawuje Polski Związek Instytucji Pożyczkowych oraz Konferencja Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce.

Bezpieczny Pesel oferuje dwie różniące się od siebie usługi: zastrzeżenie i zgłoszenia utraty. Pierwsza usługa opiera się na zastrzeżeniu swojego numeru PESEL. Skutkuje to tym, że kredytodawcy korzystający z systemu CreditCheck otrzymuję informację, iż osoba zastrzegająca nie będzie zawierać umów kredytowych. Zastrzeżenie można oczywiście w prosty sposób cofnąć w systemie Bezpieczny PESEL bez konieczności ponownej weryfikacji. W przeciwieństwie do Chroń PESEL ochrona naszych danych odbywa się w sposób ciągły i nie wymaga naszej interwencji w przypadku próby wyłudzenia.

Schemat działania platformy Bezpieczny PESEL
Schemat przepływu danych w platformie Bezpieczny PESEL (https://www.bezpiecznypesel.pl/)

W moim odczuciu, największym minusem usług oferowanych przez Bezpieczny PESEL jest ograniczenie ochrony do określonej grupy kredytodawców. Nie jest ona bowiem skuteczna w przypadku, gdy próba wyłudzenia będzie podejmowana w instytucji kredytowej nie biorącej udziału w systemie wymiany informacji CreditCheck. Tutaj z pewnością przydałoby się rozwiązanie o szerszej skali działania na wzór Systemu Dokumentów Zastrzeżonych Związku Banków Polskich. Objęłoby ono wówczas swym zasięgiem wszystkie banki funkcjonujące w Polsce oraz inne instytucje finansowe.

Podsumowując, to rozwiązanie jest w zasadzie jedynym na rynku polskim, które aktywnie chroni przed wyłudzeniem kredytów w Waszym imieniu. Nie oferuje ono jednak ochrony pełnej, ze względu na ograniczoną liczbę uczestniczących w systemie podmiotów.

Podoba Ci się nasz artykuł?

Spokojnie, ten wpis pozostanie darmowy, ale jeśli chciałbyś przeczytać więcej artykułów takich jak ten, to zapisz się na naszego newslettera – zero spamu!

 

Co z danymi, które ja udostępniam wspomnianym organizacjom?

Wyczuleni na punkcie ochrony swoich danych być może zwrócili uwagę na sposób rejestracji w powyższych systemach. W przypadku wszystkich przedstawionych platform w celu weryfikacji musimy przesłać skan naszego dowodu osobistego.

W tym miejscu pojawia się zatem pytanie o bezpieczeństwo przechowywania naszych danych. W końcu jedną z przyczyn wycieku informacji poufnych jest niewłaściwe zabezpieczenie systemów je przechowujących. No cóż, chcąc korzystać z tych usług musimy zaufać ich dostawcom, że omówione systemy korzystają z właściwych i skutecznych zabezpieczeń.

Paradoksalnie jest to zatem „kontrolowany” wyciek danych osobowych, na który muszą zdecydować się ci z Was, którzy wybierają „mniejsze zło”, decydując się na pewien poziom ochrony.

Podsumowanie

Docierając do końca artykułu życzę Wam, abyście nigdy nie musieli borykać się z konsekwencjami nielegalnego wykorzystania Waszych danych. Życzę również tego, byście o bezpieczeństwo tych danych zadbali w należyty sposób, oszczędzając sobie nerwów i kosztów w przyszłości.

W przypadku pytań lub dalszych sugestii zapraszam do dyskusji w komentarzach – z pewnością część z Was może podzielić się swoimi doświadczeniami w zakresie bezpieczeństwa danych osobowych, choć mam nadzieje, że będą to jedynie doświadczenia o szczęśliwym zakończeniu 😉.

Zadania do wykonania

  1. Zanim przejdziecie do sprawdzania, czy nie padliście ofiarami oszustwa zastanówcie, gdzie do tej pory udostępnialiście Wasze dane. Wysłaliście skan dowodu osobistego w celu założenia konta w serwisie bukmacherskim? A może Wasz dowód musieliście odebrać w barze, bo razem z portfelem zostawiliście go tam poprzedniej nocy? Nie popadajcie w paranoję, ale pamiętajcie o ochronie Waszych dokumentów i danych osobistych.
  2. Wprowadźcie odpowiednie środki ostrożności opisane powyżej, a w razie wątpliwości zweryfikujcie Waszą historię kredytową poprzez wybrany raport.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Dodaj swój komentarz!
Wprowadź imię