Jak policzyć swoją wartość netto – czyli ile wart jest Wasz związek?

Cykl "Finanse w związku krok po kroku" (2/4)

Wartość netto Waszego związku

W finansowym świecie, tak jak na pełnym morzu – nie wiedząc gdzie jesteście, nie wiecie dokąd zmierzać. Chcąc zatem określić swoją pozycję finansową, proponuję skorzystać ze sprawdzonego narzędzia z arsenału finansów osobistych: analizy wartości netto (z ang. net worth).

Czym jest wartość netto?

Wartość netto to nic innego jak suma zgromadzonych przez Was aktywów pomniejszona o sumę zaciągniętych zobowiązań finansowych.

Wartość netto = Suma aktywów – Suma zobowiązań

Ta prosta kalkulacja pokazuje stan Waszego majątku na dany moment. Mówiąc ściślej, określa, czy to, co posiadacie przewyższa swoją wartością to, co jesteście winni. Wartość netto to wskaźnik o długiej historii, który w środowisku finansowych guru na popularności zyskał stosunkowo niedawno. Niegdyś wykorzystywany niemal wyłącznie w celu analizy stanu posiadania przedsiębiorstw, teraz dumnie rozpoczyna niemal każdy finansowy poradnik, coraz bardziej zyskując na znaczeniu również jako wskaźnik ekonomiczny. Zresztą, nie bez powodu, ponieważ jego rola w analizie finansów gospodarstw domowych jest w istocie nieoceniona, co za chwilę postaram się Wam udowodnić!

Do czego potrzebna jest wartość netto?

Finanse domowe kojarzą się z budżetem, planowaniem wydatków, inwestycjami. Skupiając się na teraźniejszości i przyszłości mamy tendencję do pomijania naszej finansowej przeszłości. Nie oglądamy się przez ramię i widzimy tylko to, co mamy przed sobą. Jak zatem upewniacie się, że kierujecie się w dobrą stronę, a kondycja Waszych finansów faktycznie ulega ciągłej poprawie? Osiąganie finansowych celów może stanowić pewne potwierdzenie, ale cel, który wymaga nakładów pieniężnych, a nie pozostawia po sobie materialnej wartości, może zaburzać percepcję osiąganego postępu.

Tutaj z pomocą przychodzi wartość netto. Jej regularna kontrola pozwala na ciągłe śledzenie wartości Waszego majątku w czasie. Natomiast dla Was, stawiających pierwsze kroki na drodze do zdrowych finansów, ma ona szczególne znaczenie. Dzięki wartości netto, poznacie bowiem dokładny stan tego, co posiadacie i co jesteście winni teraz, a co jest produktem decyzji, które podjęliście w przeszłości.

Mamy naturalną tendencję do porównywania się do innych. Czy mam równie dobrą pracę co mój kolega lub koleżanka, czy mam lepsze od nich auto, albo czy jestem równie przystojny. To może Was doprowadzić do frustracji, pozbawiając przy tym jakiejkolwiek motywacji. To, co natomiast może Was zmotywować, to porównanie dzisiejszych Was do Was z wczoraj. W finansowym kontekście wartość netto właśnie na takie sprawdzenie pozwala, za pomocą liczb wskazując, dokąd zmierzają Wasze finanse.

Trzy podstawowe korzyści związane ze znajomością wartości netto:

  1. Daje informacje o aktualnym stanie Waszego posiadania i zadłużenia, czyli ile jest warte to, co aktualnie macie.
  2. Stanowi punkt wyjścia do oceny działań przeszłych i tego jakie skutki finansowe one wywołały. Przy sumiennym prowadzeniu rejestru przeszłych wartości netto pozwala ona bowiem określić, czy, powracając do morskiej analogii, znajdujecie się na kursie do finansowej wolności, czy raczej do finansowej katastrofy.
  3. Pozwala zaplanować kierunek przyszłych decyzji i działań w zależności od celu jaki chcemy osiągnąć.

Wartość netto Waszego związku – kalkulacja

Jeśli w ulubionym powiedzeniu nauczycieli matematyki jest ziarno prawdy i rzeczywiście matematyka jest królową nauk, to najwyższa pora, by dać przemówić liczbom. Policzcie zatem Waszą wartość netto i zobaczcie czego się dzięki temu dowiecie. Pomoże Wam w tym specjalnie przygotowany, darmowy arkusz kalkulacyjny wartości netto, który nie tylko przyśpieszy cały proces, ale również pozwoli na uniknięcie pomyłek i ułatwi dalszą analizę wyników. Oczywiście, jeśli jesteście zwolennikami prowadzenia papierowych zapisków, to analogiczną tabelę i obliczenia możecie przeprowadzić również w takiej formie.

Analiza wartości netto – arkusz kalkulacyjny

Zanim jednak zabierzecie się do wypełniania arkusza omówię pokrótce poszczególne jego sekcje.

Aktywa

Podstawowy podział w arkuszu tworzą aktywa i pasywa. Aktywa to po prostu to, co posiadacie i czemu można przypisać wartość rynkową. W arkuszu wykorzystałem umowny podział tej części na trzy grupy:

  1. Aktywa o wysokiej płynności
  2. Aktywa o średniej płynności
  3. Aktywa o niskiej płynności

Przez płynność aktywów rozumie się to, jak szybko można je sprzedać/pozbyć się zamieniając na pieniądze. I tak gotówka, która sama w sobie jest środkiem płatniczym jest aktywem o najwyższej płynności, a nasze mieszkanie lub dom stanowi aktywo o płynności niskiej. ze względu na fakt, że jego sprzedaż wymaga większego nakładu czasu. Im niższa płynność aktywów, tym większa liczba zewnętrznych czynników (sytuacja ekonomiczna, popyt na rynku, trendy itd.) decyduje o tym, jak szybko dane aktywo może zostać zamienione na gotówkę.

Podział aktywów w wartości netto
Przykładowo wypełniona sekcja aktywów w arkuszu.

Powyższy podział i wstępnie utworzone w nim kategorie aktywów mogą zostać przez niektórych uznane za dyskusyjne. Całkowicie słusznie, ponieważ zastosowane przypisanie grup i kategorii jest bardzo subiektywne. Jeśli chcecie zaprezentowany arkusz lepiej dopasować do swoich potrzeb, to zachęcam do jego modyfikacji we własnym zakresie.

Pasywa

Pasywa to w pewnym sensie odwrócenie aktywów. Ich wartość określa bowiem ile jesteśmy dłużni. Tutaj znowu zastosowałem pomocniczy podział, tym razem na dwie grupy:

  1. Zobowiązania krótkoterminowe
  2. Zobowiązania długoterminowe

Standardowo przyjmuje się, że zobowiązania krótkoterminowe to takie, których spłata zakończy się przed upływem 1 roku. Zobowiązania długoterminowe, to natomiast takie, których spłata zajmie więcej niż 1 rok.

Podział pasywów w kalkulacji wartości netto
Przykładowo wypełniona sekcja pasywów w arkuszu.

Uzupełnianie arkusza wartości netto

Znacie już poszczególne sekcje arkusza, więc teraz przyszedł czas, by wypełnić go Waszymi danymi! Możecie to zrobić na dwa sposoby, zależnie od tego, jaki model finansów reprezentuje Wasz związek.

Pierwszy sposób kalkulacji to wspólna wartość netto Waszego związku z podziałem na wartości netto każdego z partnerów. W takiej sytuacji wypełniacie kolumny dla obojga z partnerów. W przypadku, gdy aktywa i pasywa dzielicie po równo między siebie, to wystarczy, gdy wypełnicie tylko jedną kolumnę lub obie dzieląc na pół poszczególne wartości. Poniżej obrazowe wskazanie obu sposobów.

Wypełnione aktywa - dwie wersje
Dwie możliwości wypełniania arkusza wartości netto

Analiza uzyskanych wartości

W tym celu posłużycie się sekcją „Podsumowanie” w arkuszu kalkulacyjnym, gdzie wszystkie wartości obliczane są automatycznie. Omówmy je na poniższym przykładzie.

Analiza przykładowego podsumowania wartości netto
Przykład sekcji podsumowania z arkusza kalkulacyjnego wartości netto

Powiedzmy, że jest to podsumowanie dla państwa Przykładnickich, którzy rozliczają się korzystając z podziału na partnerów. Wartość netto ich związku wynosi 445 350 złotych. Czy to dużo? W zasadzie nie sposób tego stwierdzić bez punktu odniesienia. Dla jednego będzie to dużo, a dla drugiego mało. Zaryzykowałbym stwierdzenie, że to dobrze prosperujący finansowo związek.

Największą część majątku Przykładnickich stanowią aktywa o niskiej płynności – 65%. Jest to typowa sytuacja dla większości gospodarstw domowych, gdzie zdecydowana większość aktywów to mieszkanie lub dom. Wraz z biegiem lat, wzroście wartości netto powinien towarzyszyć wzrost udziału aktywów o wysokiej i średniej płynności – zwłaszcza tych o charakterze inwestycyjnym. Aktywa o niskiej płynności również mogą wzrosnąć, ale kolejne mieszkanie/dom/działka przypadające do tej kategorii powinny pojawić się tam z przeznaczeniem inwestycyjnym.

W pasywach tego związku zdecydowanie przeważają zobowiązania długoterminowe w postaci kredytu hipotecznego. To również można nazwać statystycznie typowym układem, zwłaszcza dla par na dość wczesnym stadium swojej drogi.

Na koniec można porównać wartości dla każdego z partnerów. Widać bowiem, że jeden z nich 27% swoich aktywów (106 tys. zł) posiada w formie tych o wysokiej płynności. Jest to sporej wielkości poduszka finansowa, która może skutecznie ochronić przyszłość obojga partnerów.

Podoba Ci się nasz artykuł?

Spokojnie, ten wpis pozostanie darmowy, ale jeśli chciałbyś przeczytać więcej artykułów takich jak ten, to zapisz się na naszego newslettera – zero spamu!

 

Ile powinna wynosić wartość netto Waszego związku?

Na to pytanie nie jest łatwo odpowiedzieć. Przede wszystkim Wasza wartość netto powinna być dodatnia dla obojga partnerów. Jeśli jest ujemna, oznacza to, iż dług przekracza wartość posiadanych aktywów. Innymi słowy, spieniężając cały swój majątek nadal nie będziecie w stanie spłacić waszych zobowiązań finansowych. To jednak nie byłaby wystarczająca przesłanka do bankructwa, ponieważ to pojawia się wówczas, gdy traci się finansową płynność.

Im wyższa wartość netto tym, rzecz jasna, lepiej. Ponownie jednak potrzebny jest jakiś punkt odniesienia. Ten najłatwiej uzyskamy prowadząc rejestr wartości netto dostępny w drugim skoroszycie dołączonego arkusza kalkulacyjnego.

Regularnie śledźcie rejestr Waszej wartości netto
Przykładowo wypełniony rejestr wartości netto

Dzięki niemu będziecie mogli ocenić, czy różnica pomiędzy aktywami a pasywami powiększa się czy może zmniejsza. Ponadto powinniście również śledzić dynamikę wzrostu wartości netto. To ułatwi sprawdzenie, z jaką prędkością zbliżacie się do wyznaczonego celu majątkowego i czy realizowana przez Was strategia zdaje egzamin. Jeśli zatem chcecie trzymać rękę na Waszym finansowym pulsie, to nie możecie poprzestać na jednorazowym wypełnieniu arkusza! Optymalnie byłoby śledzić wartość majątku netto co miesiąc, ale bądźmy realistami – wystarczającą na początek częstotliwością jest ta kwartalna.

Ostateczną odpowiedzią na pytanie „Czy istnieje optymalna wartość netto?” jest suma Waszych finansowych celów. Jeśli za cel obierzecie posiadanie 3-pokojowego mieszkania na przedmieściach Wrocławia, to Wasza wartość netto powinna to odzwierciedlić w określonym przez Was czasie. Nie ma widełek, które pomagałaby określić stan Waszego majątku. Nie ma też sensu porównywać się do innych – to Wy musicie czuć się dobrze z tym co posiadacie!

Co oprócz wartości netto?

Jakie jeszcze informacje można wycisnąć z naszego arkusza wartości netto? Przede wszystkim udział wartości poszczególnych kategorii i grup w całości aktywów i pasywów.

Aktywa o różnej płynności w Waszych finansach
Przykład podsumowania dla aktywów

Aktywa o wysokiej płynności

Aktywa z tej grupy to przede wszystkim Wasza poduszka finansowa. Są to szybko dostępne pieniądze, które w razie konieczności mają Wam pomóc przetrwać trudniejszy finansowo czas, czy to ze względu na nieprzewidziane wydatki, czy w związku z tymczasową utratą dochodów. Pamiętajcie jednak, żeby nie kisić pieniędzy w skarpecie lub na kontach oszczędnościowych, gdzie nie pracują!

Wysokość tych aktywów powinna stanowić minimum 3-krotność Waszych miesięcznych wydatków. Ich wysokość poznacie z kolei już w następnym artykule z naszego finansowego cyklu.

Aktywa o średniej płynności

Tutaj większość stanowią produkty inwestycyjne i ubezpieczeniowe. Udział tej grupy powinien zacząć swój intensywny wzrost szczególnie wówczas, gdy suma zgromadzona w poprzedniej grupie pozwoli na przeżycie 12 miesięcy bez przychodów.

Aktywa o niskiej płynności

Tak jak wspominałem we wcześniejszej części tego artykułu, tę grupę, przynajmniej na początku, tworzyć będzie mieszkanie lub dom. Aktywa o niskiej płynności nie powinny nadmiernie rosnąć, dopóki tworzące je elementy nie zaczną być kupowane z myślą o inwestycjach.

Nigdy nie traktujcie Waszego domu lub mieszkania jako inwestycję, ponieważ takimi nie są, nawet wówczas, gdy spodziewacie się wzrostu ich cen w przyszłości. Miejsce, w którym mieszkacie generuje koszty i zaspokaja potrzebę schronienia, a wzrost jego wartości najczęściej wiąże się z ogólnym wzrostem cen na rynku nieruchomości. Z tych powodów, niektórzy doradcy finansowi sugerują nawet, by mieszkanie/dom traktować jako pasywo!

Pasywa o różnej płynności w Waszych finansach
Przykład podsumowania dla pasywów

Zobowiązania krótkoterminowe

Najczęściej wiążą się z kredytami konsumpcyjnymi. Ze względu na ich wysokie oprocentowanie i impulsywny charakter nie można dopuścić, by wartość tego pasywa nadmiernie rosła.

Przypadający do tej grupy kredyt na karcie kredytowej jest przydatny, tak długo, jak jesteśmy zdyscyplinowani i spłacamy zadłużenie w terminie. Jeśli jednak macie z tym problem lub zbyt często ulegacie zakupowej pokusie, to w jednym z naszych artykułów znajdziecie informacje, jak możecie się skutecznie obronić przed impulsywnymi zakupami.

Zobowiązania długoterminowe

Ta grupa, dla większości młodych związków, to wspominany wcześniej kredyt hipoteczny. Z czasem dochodzi kredyt na samochód i większe sprzęty typu AGD/RTV. Zrozumiałe jest, że zaraz po zaciągnięciu kredytu ta grupa będzie niemal równoważyć sumę wszystkich aktywów. Sukcesywnie spłacany kredyt będzie z czasem stawać się jednak coraz mniejszym obciążeniem i pozwoli na „uwolnienie” Waszej wartości netto.

Podsumowanie

Docierając do końca tego artykułu powinniście już wiedzieć, ile warte są zgromadzone przez Was aktywa, a także jak duży jest Wasz dług. Powinniście również znać strukturę obu kategorii i wiedzieć, jak powinna prezentować się Wasza wartość netto w czasie. Na pewno wiecie też, na co zwrócić szczególną uwagę i na które z pozycji należy uważać przy przeprowadzaniu analizy majątku. Koniec końców, jesteście o kolejny krok bliżej świadomego zarządzania swoimi finansami i posiadacie pierwsze twarde dane na temat Waszych funduszy.

W kolejnej, trzeciej części cyklu poruszymy temat, obok którego nikt zainteresowany dobrą kondycją swoich finansów osobistych nie może przejść obojętnie. Dowiecie się w nim, jak za pomocą udostępnionego przez nas, darmowego szablonu budżetu domowego stworzyć przejrzystą strukturę Waszych przepływów oraz dokonacie jej prostej analizy, dającej jednak sporo informacji co do stanu Waszych funduszy.

Wiedza, którą przekazujemy w ramach tego cyklu powinna być powszechnie znana, lecz ciągle niestety tak nie jest, dlatego jeśli sami poznaliście już swoją wartość netto, to pomóżcie nam w poszerzaniu wiedzy innych i podzielcie się tym artykułem z Waszymi znajomymi i rodziną, by oni również podnieśli swoje finansowe IQ. Oczywiście odradzam z kolei publiczne dzielenie się wielkością Waszej wartości netto – ta wiedza niech pozostanie wyłącznie do Waszej dyspozycji 😊. Zachęcam również do dyskusji w komentarzach – chętnie poznamy Wasze zdanie na temat analizy wartości netto i jej użyteczności w dalszym planowaniu finansów!

Zadania do wykonania:
  1. Obliczcie swoją wartość netto z użyciem załączonego arkusza i przeanalizujcie wielkość Waszych aktywów i pasywów.
  2. Zacznijcie prowadzić regularne zapiski wartości netto i weryfikujcie, jak zmienia się ona w czasie – rośnie, maleje, a może utrzymuje się na stałym poziomie? Jakie są tego przyczyny – właściwe oszczędzanie, rozrzutność czy brak determinacji? Postarajcie się robić to raz na miesiąc!
  3. Nie poprzestańcie na analizie wspólnych wielkości! Prześledźcie również poszczególne sumy i wskaźniki dla każdego z Was z osobna. Ta wiedza przyda Wam się w kolejnych częściach tego cyklu.

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Dodaj swój komentarz!
Wprowadź imię